O czym mówi książka Adama Leszczyńskiego pt. “Ludowa historia Polski”?

O czym mówi książka Adama Leszczyńskiego pt. “Ludowa historia Polski”?

Ludowa historia Polski” Adama Leszczyńskiego (https://www.taniaksiazka.pl/ludowa-historia-polski-adam-leszczynski-p-1431684.html) może być najbardziej oczekiwaną polską książką ostatnich lat. Intelektualiści z lewicy mieli nadzieję, że zaoferuje argument przeciwko nacjonalistycznej troglodytokracji. Praca Leszczyńskiego ma szansę wejść do kanonu polskiej historiografii, z powodzeniem łącząc narracyjność dziennikarza z wiarygodnością pracy historyka z uprawnieniami.

Jakie są walory książki Leszczyńskiego?

Jednak rygor akademicki jest tym samym ograniczeniem. Innymi słowy, w “Ludowej historii Polski” nie znajdziemy gotowych odpowiedzi na oficjalną opowieść o dawnych dokonaniach. Na szczęście jest też Ludomania. Leszczyński nie przekonuje czytelnika, że szlachetni ludzie cierpią, a zdolność biedy i dyskryminacji do dawania moralnych korzyści. Wręcz przeciwnie. Należy też pamiętać, że w ostatnich stuleciach arystokracja i inteligencja polska opuściły wszystkie szeregi ludzi szlachetnych i prawych, którzy działali bezinteresownie z pobudek wystarczających dla prawdziwie demokratycznej polskiej republiki.

Czym ta książka różni się od poprzednich?

Pokazawszy, że dotychczasowa polska historiografia koncentruje się na działaniach i losach elity, Leszczyński skupia się na tym, co działo się w związku z jej istnieniem w siedmiu czy ośmiu dziesiątych populacji Rzeczypospolitej. W ten sposób wypełnia luki, z którymi nie poradziła sobie nawet historiografia okresu PRL-u (pierwsze dziesięć lat to prymitywne wtłaczanie chłopskiej rewolty w marksistowski projekt walki klas, a potem powrót do nacjonalistycznej przeszłości). Wątpliwe otwierało to nowe kierunki badań.

Jaką periodyzację przyjmuje autor?

Leszczyński wyznacza okres 1520 roku jako punkt zwrotny między względnie produktywnym dla chłopów okresem w dobie kolonizacji (spisane kontrakty, umiarkowana pańszczyzna) a “dokręcaniem śruby” w skali czasu, które trwa przez kolejne ćwierć tysiąclecia. Nie odpowiada to jednak na pytanie, dlaczego szlachta mogła dokręcać przysłowiowe śruby.

Z jakich powodów warto przeczytać tę książkę?

Bez najmniejszych wątpliwości “Ludowa Historia Polski” to z pewnością publikacja warta uwagi. Powinni po nią sięgnąć wszyscy, którzy interesują się historią naszego kraju. Autor proponuje szczególną wizję historii, która być może jest trochę nieregularnie obecna w naszej świadomości, ale warta naszej uwagi. Pamiętajmy jednak o ważnych aspektach tej publikacji.

 

Author Image
Ulka